رونمایی از سمند هاچبک در آیندهای نزدیک
|
فاطمه تیموری مطلق
اشاره: خیلی دور نیست، شاید یکی از همین روزها، وقتی پشت فرمان خودروی سمندتان نشستهاید و دارید از دید ضعیف عقب خودروتان به زمین و زمان بد و بیراه میگویید، شاهد عبور سمند هاچبک، فرزند خلف ایران خودرو، از کنار اتومبیلتان باشید، اگر شما زنجانی هستید میتوانید آن روز به خود ببالید، چراکه حمیدرضا ابراهیمی، جوان 20 ساله زنجانی کسی است که توانسته با نبوغ سرشار خود مدل هاچبک سمند را طراحی کند و یک نقطه عطف باورنکردنی را در صنعت خودروسازی کشور رقم بزند.
گفتوگوی ما را با این جوان طراح زنجانی بخوانید ...
- بهتر است ابتدا درباره سمند هاچبک صحبت کنیم، چطور شد که به فکر طراحی این خودرو افتادید؟
در بین خودروهایی که ایران طراحی میکند جای خودروهای هاچبک خالی بود، این در حالی است که عموم مردم علاقه خاصی به خودروهای هاچبک دارند. اما اگر به این خودروها توجه کنید، میبینید که مشتری دوست دارد صندوق این نوع از خودروها جادارتر باشد یعنی در عین اینکه هاچبک است، یک صندوق جادار هم داشته باشد، مثلاً یکی از ایراداتی که به خودروی 206 وارد است، فضای کمی است که پای سرنشین عقب با آن مواجه است، اصلاً به همین علت هم سازندگان این خودرو به این فکر افتادند که مدل صندوقدار این خودرو را نیز طراحی کنند که لبته هرگز جذابیت 206 هاچبک را نداشت. من با بررسیهایی که روی پلتفرم سمند انجام دادم دیدم که این خودرو قابلیت خوبی برای تبدیل به مدل هاچبک را دارد و میتواند در حد خودروهای «ب. ام. و» و هوندای هاچبک مطرح شود. علاوه بر این امتیاز بزرگی که سمند هاچبک دارد حجم بالای صندوق این خودرو است که با صندوق پراید برابری میکند. علاوه بر این چون فاصله محورها نسبت به سمندسدان تغییری نداشته بنابراین فضای پای سرنشین عقب هم با سایر خودروهای هاچبک تفاوت دارد و این امتیاز بزرگی برای این خودرو محسوب خواهد شد.
- آقای ابراهیمی، آیا برای طراحی این خودرو از دیگر خودروهای موجود هم ایده گرفتهاید؟
نخیر، سمند هاچبک کلاً یک خودروی بیرقیب محسوب میشود چه از نظر ساخت و چه از نظر ظاهری. از هیچ خودرویی ایده نگرفتهام، خطوط آن کاملاً شبیه خطوط سمند است و حتی اگر آرم پشت خودرو را هم حذف کنیم بازهم به نوعی میتوان تشخیص داد که مدل فیس لیفت شده سمند است.
- کار طراحی و تولید سمند هاچبک در حال حاضر در چه مرحلهای است؟
نمونه اولیه این خودرو که به نوعی یک ماکت است و کاملاً دستساز ساخته شده پس از این مرحله با شرکتهای قالبسازی هماهنگ هستیم که آنها هم طرح را تأیید کردند بدین معنی که قابلیت ساخت قالبها وجود دارد. فکر میکنم تا چند ماه دیگر با برطرف شدن مشکلات مالی قالبها هم ساخته شوند و برای تولید انبوه به کارخانه معرفی گردد.
- شما در مصاحبهای که مورخه 30 آذر 87 با هفتهنامه ایرانخودرو داشتید، اعلام کردید که تا پنج ماه آینده از سمند هاچبک رونمایی میشود، آیا اواخر اردیبهشت میتوانیم شاهد رونمایی این خودرو باشیم؟
همه سعی ما بر این است که این اتفاق بیفتد، البته وزارت صنایع و معادن از ما حمایت میکند ولی ما برای راهاندازی کارگاه همچنان با مشکل مالی مواجه هستیم، از طرفی بنده در زنجان کار میکنم و بحث طراحی هم به گونهای است که مدام هزینههای متفاوتی را به انسان تحمیل میکند به طوری که گاهاً دلسرد میشوم.
- پس اصلیترین مشکل شما، مشکل مالی است؟
بله. اگر حمایت کنند، قصد دارم مرکزی با عنوان «مرکز تحقیقات و نوآوری» تأسیس کنم که اگر محقق شود در کشور فعالیت چنین مرکزی بیسابقه خواهد بود. منطقی هم همین است، نباید هزینه طراحی خودرو بر دوش خودروساز باشد.
- یعنی نظر شما این است که شرکتهای خصوصی کار طراحی خودرو را انجام بدهند؟
دقیقاً، اصلاً ما همواره گلایه میکنیم که چرا صنعت خودروسازیمان پیشرفت نمیکند. مثلاً خودمان را با خودروسازی پروتون مقایسه میکنیم که چرا آنها پیشرفت کردند و ما نکردیم، در حالی که در کشور ما هزینه طراحی خودرو بر خودروساز تحمیل میشود ولی همین خودروسازی پروتون یک همکاری کاملاً تنگاتنگی با شرکت انگلیسی لوتوس دارد، به همین علت هم در مدت زمان کوتاهی این قدر پیشرفت کرده است.
- طراحی این خودرو برای شما چقدر هزینه در برداشته است؟
برای ساخت نمونه اولیه خودرو بدون قالبسازی حدوداً 25 میلیون تومان هزینه شده است، البته این هزینه بدون قالبسازی است، در قالبسازی خودرو هزینهها به سرعت افزایش مییابد.
- پس با این اوصاف قیمت تمام شده این خودرو هم بالطبع بالا خواهد بود؟
خب، بالاخره سمند هاچبک در نوع خود و در میان سایر خودروهای هاچبک یک اتفاق بسیار خوشایند خواهد بود و بازار خودش را خواهد داشت و البته نسبت به سمندسدان گرانتر تمام میشود.
- چقدر گرانتر، آیا الان میتوانید یک برآورد کلی داشته باشید؟
نخیر، اما در هر حال سمند هاچبک را نمیتوانیم با سمند معمولی مقایسه کنیم. چون سمند هاچبک در کلاس خود بسیار پرطرفدار خواهد شد در حالی که سمند معمولی رقبای سختی دارد، مثلاً همین پژوپارس و پژو 405 رقبای سختی برای سمندسدان محسوب میشوند، از نظر قیمت هم بهتر است این را به وزارت صنایع و معادن، دفتر ماشینسازی نیرومحرکه واگذار کنیم به هر حال خودروها، آنجا قیمتگذاری میشوند.
- اگر اجازه بدهید، کمی درباره ویژگیهای مختلف خودروسازی صحبت کنیم، ببینید هر کشوری معیارهای زیباییشناسی خاص در طراحی خودرو دارد، مثلاً آمریکاییها دید استتیکی خاص خودشان را دارند، فرانسویها هرگز عقب و جلوی خودروشان طراحی یکسانی ندارد، یا آلمانیها ماشینهای کلاسیک طراحی میکنند، ایتالیاییها اسپرت و کشورهای خاور دور با توجه به ویژگیهای اقلیمی و متناسب با چهره و چشمهای بادامی و کشیده، نوع خاصی از خودرو را طراحی میکنند. آیا شما هم به عنوان یک طراح ایرانی، معیارهای خاصی را برای طراحی خودرو در نظر میگیرید؟ معیارهایی که متناسب با فرهنگ و تمدن ایرانیاست؟
اگر شما به روند طراحی خودرو در طی تاریخ کار خودروسازها توجه کنید میبینید که اینها از یک نقطهای شروع کردهاند و یک پروسهای از رشد را پشت سر گذاشتهاند، اما هرگز آن اصول اولیه را در کار خود حذف نکردهاند، مثلاً خودروسازی بنز مثال واضحی است که نشان میدهد فرم چراغها و پنجرههای محصولات آنها همان چیزی است که 20 سال قبل بود، یعنی حتی اگر آرم خودرو را هم حذف کنید باز از ظاهر خودرو میتوان فهمید که متعلق به بنز است. اما متأسفانه این مسئله خیلی در کشور ما رعایت نمیشود، اگر بخواهیم شروع خودروسازی در ایران را سمند بدانیم میبینیم که سمند امسال با سمند 81 تفاوت دارد و شکل جلو پنجره کاملاً فرق کرده است، بنابراین کاملاً با حرف شما موافقم و فکر میکنم ما باید اصولی را برای خود تعریف و طرحهایمان را از روی آن بکشیم. الان هم اگر شما به طرح سمند هاچبک توجه کنید میبینید که حالت چراغها و جلو پنجره دقیقاً همان چیزی است که در سمند 81 دیده میشد.
- در طراحی خودروی سمند چقدر از معیارهای زیباییشناسی ایرانی بهره گرفته شده، یعنی چه چیزی از آن را میتوانیم شاخص کنیم و بگوییم این برگرفته از یک فرهنگ ایرانی است؟
ببینید، شما اگر به خودروی جگوار دقت کنید، میبینید که ظاهر خودرو کاملاً شبیه یک یوزپلنگ جگوار است. در طراحی سمند هم ایرانخودرو سعی کرده خودرو را شبیه اسب در بیاورد، مثلاً اگر شما به گلگیر جلوی سمند توجه کنید کاملاً میتوانید نمادی از سر اسب را ببینید. بنابراین این ایدهپردازی در کشور ما هم تا حدودی رعایت میشود.
- ببینید ما در طراحی خودرو پروسههای مختلفی را پشت سر گذاشتیم، یک زمانی خودروها شبیه ارابهها طراحی میشد، بعدها کلاسیک شد اما هنوز گلگیر جدا بود، تا اینکه جنرال موتورز سعی کرد خودروهایی را طراحی کند که همه اجزای خودرو داخل یک باکس قرار بگیرد، اما به نظر میرسد که هنوز جای کار دارد، مثلاً میتوان چرخهای خودرو را طوری طراحی کرد که نمود خارجی نداشته باشد یا تغییراتی از این قبیل، آیا شما به عنوان یک طراح خودرو تا به حال به تغییرات اینچنینی فکر کردهاید؟
به هر حال خود من هم به عنوان یک طراح، بر روی خودروهای مفهومی اینها را لحاظ کردهام البته هنوز اینها را جایی مطرح نکردهام، هرچند اخیراً مسابقهای در ایرانخودرو برگزار شد که طرحهای مفهومی در آنجا داوری شدند، اما هنوز به طور جدی به آن نپرداختهام.
- صحبت از خودروهای مفهومی شد، شما تا چه اندازه به این خودروها توجه دارید؟
به هر حال این روزها خودروهای مفهومی هم در کشور ما مطرح شدهاند، خودروهای مفهومی نمادی از آیندهاند یعنی نمادی از خودروهای 20 سال بعد، اما ما هنوز راه زیادی برای رسیدن به خودروسازهای جهانی داریم یعنی ما نسبت به آنها هشت سال عقبتر هستیم، بنابراین به نظرم ما باید اول این هشت سال عقبماندگی را جبران کنیم بعد به خودروهای مفهومی بپردازیم.
- در بحث طراحی درب خودروها، ما هنوز شاهد مشکلاتی هستیم و هنوز مشکل پیاده و سوار شدن مسافر حل نشده، علیرغم اینکه انواع مختلفی از دربهای کشویی، خفاشی، کرکرهای و ... را تجربه کردهاند، آیا شما برای این مشکل فکری کردهاید؟
متأسفانه ما جزو کشورهایی هستیم که پول در آن حرف اول را میزند، یعنی خریدار بیشتر به دنبال یک خودروی ارزانقیمت است، از طرفی تغییر درب خودرو هم یک هزینه جانبی را به خریدار متحمل میکند. خیلی از این تغییرات اعمال شده هم بیشتر جنبه نمایشی دارد تا کاربردی مگر اینکه اول روی بدنه تغییرات کلی اعمال شود و متناسب با آن به تغییر درب خودرو و سایر امکانات بپردازیم که اگر چنین شود میتوانیم به طرحهای موفقی دست یابیم.
- آقای ابراهیمی آیا شما بر اساس بازارهای هدف طراحی میکنید؟
بله.
- یعنی سفارش میگیرد یا خودتان طرحی را پیشنهاد میدهید؟
اصول طراحی در کل دنیا اینگونه است که ابتدا استایل اولیه ساخته میشود و در کلینیکهای تخصصی مورد بحث قرار میگیرد یا در نمایشگاههای خودرو عرضه میشود، آنجا مورد نظرسنجی بازدیدکنندگان قرار میگیرد و پس از رفع نقاط ضعف به تولید انبوه میرسد.
- گرچه این سؤال بیشتر بخش فنی خودرو را در برمیگیرد اما دلم میخواهد نظر یک طراح را هم در این باره بدانم. ببینید، بیشتر خودروهایی که در ایران تولید میشوند پر سر و صدا هستند؛ چه از نظر قطعات چه از نظر چرخهای خودرو چه سایر مسائل، شما به عنوان یک طراح فکر میکنید مشکل از کجاست؟
فکر میکنم این بیشتر مربوط به عمرمفید خودرو است.
- نه، اتفاقاً ماشینهایی که تازه از کارخانه خریداری میشوند و اصطلاحاً صفر کیلومتر هستند نیز این مشکلات را دارند.
ببینید، همین خودروی پژو 206 ایران از لحاظ کیفیت، بین هفت سایت تولیدی پژو در دنیا رتبه نخست را دارد، بنابراین من فکر میکنم ایراد اصلی متوجه خیابانهای ماست که به شدت غیر استاندارد است. من خودم چندین بار علیرغم اینکه در یک کوچه رانندگی میکردم به علت وجود چالههای متعدد، با مشکل مواجه شدهام. در هر حال ما اگر شروع خودروسازی در ایران را تولید سمند بدانیم باید بگویم که ما حالا حالاها باید تجربه کنیم تا به یک طرح موفق برسیم، فکر میکنم در سمندهای جدید بسیاری از این سروصداها حل شده ولی میتواند از این هم بهتر شود.
- شاید بهتر باشد کمی هم از خودتان بگویید، شما از کی شروع به کار طراحی کردید؟
نمیتوانم زمان دقیق آن را بگویم فکر میکنم این یک استعداد است که خداوند در وجود من قرار داده، من از کودکی به کشیدن طرح ماشینها علاقه داشتم، یعنی هر ماشینی را که میدیدم بلافاصله یک طرح از آن میکشیدم، طرحی که دقیقاً کپی ماشین بود، یعنی انگار یک مهندس طراح آن را کشیده است.
- آیا شما دوره آکادمیک طراحی خودرو را هم سپری کردهاید؟
نخیر، در هر حال امروزه میتوان هر اطلاعاتی را که لازم است از اینترنت استخراج کرد.
- آقای ابراهیمی، از کی به صورت حرفهای کار طراحی خودرو را شروع کردید؟
از سه سال قبل همکاریام را با ایرانخودرو آغاز کردم، ببینید، خیلیها را دیدهام که میگویند فلان طرحم را بردم کارخانه خودروسازی، قبول نکرد. من این کار را نکردم، یعنی به جای اینکه طرحم را به کارخانه ارائه دهم، خودم را در مسیر حرکت آن کارخانه قرار دادم به این امید که روزی به هم خواهیم رسید و همین طور هم شد.
- به نظر شما اولویت اول در طراحی یک خودرو چیست؟
هزینه حرف اول را میزند، چون هزینه ساخت یک قالب فلزی به میلیاردها میرسد بنابراین باید با حداقل تغییرات قالبسازی، شاهد حداکثر تغییرات ظاهری بدنه خودرو بود.
- شما در حال حاضر چند طرح را به ثبت رساندهاید؟
الان حدوداً 18 طرح که اکثراً روی خودروی سمند اعمال میشد به جز یک مورد که تغییراتی را روی خودروی زانتیا اعمال میکند.
- برای طراحی خودرو از چه نرمافزارهایی استفاده میکنید؟
عموماً دو نرمافزار اوتوکد و دیزاین استفاده میشوند، البته هرچند امروزه استفاده از نرمافزار در طراحی خودرو مهم است ولی آن چیزی که همچنان اولویت است این است که یک طراح باید بتواند طرحهایش را روی کاغذ پیاده کند و همان را به صورت کامپیوتری اجرا نماید.
- بنابراین آیا میتوان طراحی خودرو را یک هنر دانست؟
دقیقاً، اصلاً رشته طراحی صنعتی از رشتههای دانشکده هنرهای زیبا محسوب میشود. البته این رشتهای است که نیاز به ایدهپردازی خیلی قوی دارد و اگر ایدهای به وجود نیاید نمیتوان طرحی را پیاده کرد.
- آقای ابراهیمی به عنوان آخرین سؤال، کی شاهد رونمایی از سمند هاچبک خواهیم بود؟
تلاش میکنیم اوایل خرداد از استایل اولیه آن رونمایی کنیم.